taking_notes
Αρχική arrow Το χωριό arrow Ιστορία του Βυθού
Ιστορική Εξέλιξη του Βυθού

Στην σημερινή θέση του Βυθού στα 1550-1600 υπήρχαν 5-6 οικογένειες. Με τον καιρό εγκαταστάθηκαν εδώ και οι διάσπαρτες οικογένειες από τις παρακάτω τοποθεσίες :

"ΧΡΑΠΑ" του Μπίμπου.
"ΚΕΡΑΣΙΑ" του Δουμουσιάρη.
"ΚΟΔΡΑ" του Τζούγκραβου
"ΝΤΙΜΙΛΑΓΚΟ" των Κατσουγιάννη, Παπαγιώτα, Τζαμπίρη, Μπασογιάννη.
"ΚΑΝΑΒΙΑ" του Σταμουλά.
Επίσης εδώ εγκαταστάθηκαν και οι οικογένειες από τα παλιοχώρια ( όταν λέμε παλιοχώρια εννοούμε τοποθεσίες, που κάποτε κατοικούνταν, που υπήρχαν κάποια χωριά, τα οποία έσφαζαν από ζωή και καταστράφηκαν απο κάποια αιτία. Η αιτία αυτή ήταν η υποδούλωση της χώρας μας στην Τουρκική αυτοκρατορία, όπου επικρατούσε παντού η καταστροφή και η ερήμωση. Η σκλαβιά ήταν σκληρή και ανυπόφορη, οι χριστιανοί βρισκόταν σε διαρκή διωγμό και απωθούνταν από τα πεδινά και εύφορα μέρη προς τα βουνά. Τα βουνά και τ' απρόσιτα μέρη αποτελούσαν το καταφύγιο των Χριστιανικών πληθυσμών, για να αποφύγουν τους εξευτελισμούς. 'Ετσι έκρυψαν τα χωριά σε χαράδρες σε δασωμένα και κακοτράχαλα βουνά, εκεί όπου μπορούσαν να νιώσουν ελεύθερο τον εαυτό τους). Αλλά και εκεί δεν έβρισκαν ησυχία από τις Τουρκαρβανίτικες επιδρομές και ασυδοσίες.

"ΙΣΚΙΟΝΤΟΛΟΣ" ( Εσκί Ντόλος : Παλιός Ντόλος ) ανατολικά του Βυθού υπήρχε αυτό το μικροχώρι, όπου κατοικούσαν 4 - 5 οικογένειες, με εκκλησία των Ταξιαρχών. Αυτές ήταν : Κουβάτη, Πιτσιρικά, Τσιούμα και Φίλιου.

"ΦΤΕΡΗ" : Δυτικά του Βυθού στους πρόποδες του προφήτη Ηλία υπήρχε το χωριό "ΦΤΕΡΗ" αγνώστου αριθμού σπιτιών και καταστράφηκε στα 1630 - 40. Εκκλησία είχε των Ταξιαρχών, όπου και το νεκροταφείο. Εκέι σήμερα θπάρχουν ερείπια και το εκκλησάκι των Ταξιαρχών. Οι οικογένειες : Γύλα, Καραδήμου, Γκάσταρη, Λύτρα και Νικόδημου εγκαταστάθηκαν στο Βυθό και δημιούργησαν κεντρική συνοικία "Βαρόσι".

"ΚΑΛΟΓΡΙΤΣΑ" : Ανατολικά του Βυθού υπήρχε το χωρίο "ΚΑΛΟΓΡΙΤΣΑ" . Είχε 20 σπίτια και εκκλησία Αγίου Γεωργίου, όπου και νεκροταφείο. Οι οικογένειες Αγακίδη-Παπαγάκου, Αγορίτσα, Γεράση, Τσιουλή, εγκαταστάθηκαν στο Βυθό και δημιούργησαν την συνοικιά "ΜΑΡΚΑΤΑΔΕΣ" . Η οικογένεια Πούλιου κατέφυγε στον Αυγερινό. Πήγαν οι Τούρκοι και έκαψαν το χωριό στα 1722, τότε που καταστράφηκε και το Παλιοκρυμμίνι. Η Καλογρίτσα φέρεται γραμμένη στον Κώδικα της Ζάβορδας στην πρώτη γραφή (1534) με ένα βαφτιστικό όνομα, καθώς και δεύτερη (1692) με τέσσερα : "23 Καλογερίτσα 1/4" . Ο Μητροπολίτης Σισανίου Νεόφυτος το χωριό το αναφέρει σαν Παλιοχώρι στα 1797. Εκεί στο παλιοχώρι υπάρχουν ερείπια των σπιτιών και της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου. Με τη διάνοιξη αγροτικού δρόμου αποκαλύφθηκαν μαγειρικά σκεύη : κατσαρόλες, κακαβούλια, γάστρες, πυροστιές κ.λ.π.

"ΖΑΛΤΣΙ" : Ανατολικά του Βυθού υπήρχε το χωριό "ΖΑΛΤΣΙ" που αριθμούσε γύρω στις 20 οικογένειες. Ενοριακή εκκλησία είχε της Παναγίας όπου και το νεκροταφείο (ανανεωμένη σήμερα). Εδώ αποκαλύφθηκαν κυβωτιόσχημοι τάφοι. Το Ζάλτσι είχε εξωκκλήσια του Α. Αθανασίου (ανανεωμένο) και του Α. Νικολάου σε ερείπια. Κατά την παράδοση πέρασε από το Ζάλτσι ο Άγιος των σκλάβων, ο Πατροκοσμάς, στην τρίτη περιοδεία του (1795 - 97). Ο Πατροκοσμάς αφού μίλησε στους Κωνσταντσιώτες, στη θέση "Σταυρό", όπου έμπηξε ξύλινο σταυρό και όπου υπάρχει εικονοστάσι του Αγίου, κατηφόρισε για το Ζάλτσι. Για να επισκεφτεί ο Πατροκοσμάς το Ζάλτσι, στα 1775-77, θα πει πως το χωριό υπήρχε και πρέπει να καταστράφηκε στην δεκαετία 1780-90 από τους Αρβανίτες, γιατί ο μητροπολίτης Σισανίου Νεόφυτος στα 1797 το αναφέρει στον κατάλογο των χωριών της επαρχίας του, ως παλιοχώρι, μαζί με την Καλογρίτσα : " Κωμόπολις Κωνστάντζικον ". Πλησίον δε τούτου Καλογερίτσα και Ζάλτσι Παλαιχώρια. Με την καταστροφή του χωριού μερικοί πήγαν στον Αυγερινό, Μεσόλογγο, Λευκοθέα, μερικοί σε άγνωστο μέρος και στο Βυθό εγκαταστάθηκαν οι οικογένειες : Μαγιάννη, Πλιάτσικα, Αραγιά, Παπαγιώτα, Τζιμάνη, Τσίτα.

Επίσης στο Βυθό εγκαταστάθηκαν οι οικογένειες :
Απο το Κεράσοβο ( Αγία Παρασκευή ) Κόνιτσας, γύρω στα 1720-1740 : Κερασοβίτη, Τσίνα, Μητράκα, Δαμαλά - Γεράση, Τζέμαρη και δημιούργησαν τη συνοικία " Κερασοφτάδες ".
Από το Παλαιοκρυμμίνι : N. Κριμνιώτη.
Από την Κυψέλη Καστοριάς : Α. Καλύβα
Από την Σαμαρίνα : Λάλα και Σαμαρινιώτη,
Από τα Χάσια : Χασιώτη.
Από το Σούλι : Βλαδέ και Μακρή.
Από την Πρεμετή : Μαρανταίοι.
Από την Μπριάζα : Τζουτζουκλαραίοι.

Στίς αρχές του αιώνα μας στο χωριό εγκαταστάθηκε και η οικογένεια Γυφτάκη απο τους Φιλιπαίους Γρεβενών.


Σήμερα ο Βυθός αποτελεί κοινοτικό διαμέρισμα της διευρυμένης κοινότητας Πενταλόφου, η οποία αποτελείται απο 260 κατοίκους (στοιχεία απογραφής 1991 ), οι οποίοι των χειμώνα κατεβαίνουν στους 150 και το καλοκαίρι στους 450. Οι παλιές εγκυκλοπαίδειες αναφέρουν ότι ο πλυθυσμός του Βυθού ανερχόταν σε 800 άτομα.