Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας του Βοίου, είναι χτισμένο στην κτηματική περιοχή του Κοινοτικού Διαμερίσματος ΒΥΘΟΥ, σε υψόμετρο 1010 μ. στους πρόποδες του Προφήτη Ηλία, της ψηλότερης κορυφής του Βοίου όρους. Τόπος όμορφος και γαλήνιος που προκαλεί θαυμασμό και δέος και σε φέρνει κοντά στον Θεό.

Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας γεννήθηκε μέσα απο τη σύγχιση και την αναστάτωση που επικράτησαν τον 16ο αιώνα στην Δυτική Μακεδονία. Ατελείωτα ήταν τα τα δεινά των δύστυχων σκλάβων απο την βαρβαρότητα του οθωμανού δυνάστη και των ληστρικών αλβανικών συμμοριών. Ετσι οι καταδυναστευόμενοι ζητούσαν στήριγμα και στήριξαν τις ελπίδες τους στην εκκλησία. Ενας απο τους τρόπους με τους οποίους η Εκκλησία ήθελε να διαδώσει την Ελληνικότητα και την πίστη ήταν η ίδρυση μοναστηριών.

Στα μέσα του 16ου αιώνα μερικοί καλόγεροι από το μοναστήρι του Φιλοθέου του Άθωνα ήρθαν κοντά στο χωριό Φτέρη και έκτισαν μοναστήρι στη μνήμη των Αγίων Ταξιαρχών.

Γρήγορα αποδείχτηκε πως η Φτέρη δεν ήταν κατάλληλος τόπος για μοναστήρι γιατί βρισκόταν στο πέρασμα αρβανίτικων συμμοριών. Έτσι ο μοναχός Πανούρης το μετέφερε στο χωριό Ζάλτσι στα 1649.Ούτε όμως και στη θέση αυτή οι πατέρες βρήκαν την ασφάλεια και την ησυχία που επιζητούσαν κι έτσι αναγκάστηκαν να τραβηχτούν πιο μέσα στο βάθος της χαράδρας και να χτίσουν ναό στη μνήμη πάλι των Αγίων Ταξιαρχών(Παλιομονάστηρο).

Στα τέλη του 18ου αιώνα το 1792,ο ηγούμενος Νεόφυτος, μετέφερε το μοναστήρι στη θέση <<Αλώνια>> που βρίσκεται μεγαλόπρεπο μέχρι σήμερα με την ονομασία <<Αγία Τριάδα>>.

Οι εργασίες άρχισαν το Μάρτιο του 1792.Οι περήφανοι μαστόροι της περιοχής έβαλαν όλη την τέχνη τους. Οι χριστιανοί για την ανοικοδόμηση του Μοναστηριού πρόσφεραν γενναιόδωρα και χέρια και χρήματα και αισθήματα.

Οι εργασίες περατώθηκαν το 1797 και τρία χρόνια αργότερα στήθηκε ο περικαλλέστατος ναός της Αγίας Τριάδας. Για την ανέγερση και την διακόσμηση του, συνεργάστηκαν Πενταλοφίτες κτίστες και λιθοξόοι Πωγωνιώτες πελεκάνοι ξύλου και Χιοναδήτες αγιογράφοι.

Ο ναός είναι ρυθμού σταυροειδούς βασιλικής με τρείς τρούλους. Από τους ηγούμενους ξεχωρίζουν ο Νεόφυτος και ο Σεραφείμ Χονδροκώστας από τον Πεντάλοφο. Στα παλιά καλά χρόνια το μοναστήρι είχε πλούσια βιβλιοθήκη. Πολλά απ'τα κειμήλια καταστράφηκαν απ'τις διάφορες λεηλασίες. Στα χρόνια της ακμής είχε επίσης μεγάλη κινητή και ακίνητη περιουσία. Η φήμη του ήταν πολύ μεγάλη σ' ολόκληρη την Δυτική Μακεδονία ,την Ήπειρο ,Θεσσαλία, Ρούμελη κι ακόμα στη Θράκη, στην Πόλη, στις χώρες της Μικρασίας. Οι άνθρωποι στις δύσκολες στιγμές επικαλούνταν την βοήθεια της Αγίας Τριάδας κι απέδιδαν στην εικόνα θαυματουργικές ιδιότητες. Η συμβολή του Μοναστηριού στους αγώνες για την ανεξαρτησία του Έθνους είναι μεγάλη. Στο μεγάλο ξεσηκωμό του '21,αλλά και πριν και μετά απ' αυτόν πρόσφερε σπουδαίες υπηρεσίες.Ο μοναχός Διονύσιος Αγακίδης ήταν η ψυχή του κλεφταρματολισμού και των σταυραετών της ελευθερίας του Βοϊου. Την ίδια εποχή έδρασε στην περιοχή ο καπετάν Κοντοδήμος που ενεργούσε με τις οδηγίες και τις ευλογίες των μοναχών .Στο κίνημα του 1854 είχε συμμετοχή και το μοναστήρι. Στην επανάσταση του 1878 τα κελιά και οι αποθήκες διατέθηκαν για τις ανάγκες του αγώνα.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η προσφορά του Μοναστηριού κατά την διάρκεια του Μακεδονικού αγώνα .Σόλα τα χρόνια στάθηκε φάρος πνευματικός ακτινοβόλος ,πνευματική δύναμη, που κράτησε ζωντανή την ελπίδα για καλύτερες μέρες.

Το 1932 με νόμο καταργήθηκε με το αιτιολογικό ότι δεν έχει περισσότερους από πέντε μοναχούς και έγινε μετόχι του Μοναστηριού της Παναγίας Μικροκάστρου.

Η μεγάλη του περιουσία περιήλθε στον (Ο.Δ.Ε.Π) Οργανισμό Διαχείρισης Εκκλησιαστικής περιουσίας.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου το κακό ολοκληρώθηκε.

Με ενέργειες του Ιεράρχη Ιακώβου πετυχαίνεται η ανασύσταση του Μοναστηριού στις 30/10/1952.Και αμέσως αρχίζει το έργο της αναστήλωσης και ανασυγκρότησης που συνεχίζεται και μέχρι σήμερα, χάρη στην μέριμνα των Ιεραρχών Πολυκάρπου και Αντωνίου άξιων διαδόχων του Ιακώβου στον Επισκοπικό θρόνο Σισανίου και Σιατίστης. Συμπαραστάτες οι κάτοικοι των γύρω χωριών αλλά και πολλοί πιστοί ανά τον κόσμο.

Το μοναστήρι υπηρέτησαν ο Ιερέας Βασίλειος Ραμαντζάς ο Ιερομόναχος Γυδεών Σούγκαρης και από το έτος 1957 μέχρι σήμερα ο Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ Μαραγκίδης, πιστός φύλακας αφοσιωμένος και ακούραστος υπηρέτης του.

Το μοναστήρι πανηγυρίζει κάθε χρόνο του Αγίου Πνεύματος που χιλιάδες πιστοί προσέρχονται για να προσκυνήσουν την εικόνα της Αγίας Τριάδας.

Ο εκπολιτιστικός σύλλογος Βυθού μ' αυτή την μικρή αναφορά θέλει να τιμήσει τα 200 χρόνια λειτουργίας - προσφοράς και δράσης του μοναστηριού και ότι θα συνεχίσει με τον ίδιο ζήλο, την ίδια προθυμία να στηρίζει και να συμπαραστέκεται στα προβλήματα του για την καλύτερη λειτουργία αυτού του Ιστορικού Μνημείου.